Het gehele jaar door beleven we op Tenerife een zonnige tijd en precies die zon heeft het op ons lichaam gemunt. Iedereen wordt aangetast door de zon, mensen met een bleke gevoelige huid voorop. En geloof maar dat iedereen aan de beurt komt; de zon vreet je lichaam helemaal kapot, mét huid en haar.

Je moet nog meer op je hoede zijn bij een afkoelende zeebries. Een onbezonnen fout die veelal wordt gemaakt, is dat veel mensen het langer in de zon volhouden bij het water en op het strand door de daar bijhorende zeebries, en daarmee hun huid een teveel aan uv-straling toedienen omdat het op dat moment gewoon niet voelbaar is. Geloof vooral niet in het gezegde dat je bruint door de wind; dat is een onwaarheid.

Het gaat om de hoeveelheid ultraviolette (uv) straling die jouw huid van de zon ontvangt. Wind, temperatuur en vochtigheidsgraad hebben daar geen invloed op. Deze drie elementen bepalen alleen hoe behaaglijk je het vindt. De hoeveelheid straling wordt enkel bepaald door de stand van de zon boven de horizon, de aanwezigheid van bewolking en de helderheid van de atmosfeer. Hoe hoger de zon boven de horizon, hoe meer straling er op één vierkante meter wordt geprojecteerd. Daarom zon je veiliger in de late namiddag.

Bewolking houdt een groter of kleiner deel van de straling tegen en reflecteert deze deels. Dunne en hoge sluierbewolking kan heel veel straling doorlaten. Ook dunnere lager hangende wolkenvelden kunnen ongemerkt nog veel zonlicht doorlaten. Ook daar moet je voor oppassen!

De ondergrond is een evenzo belangrijke factor. Water en bleke stranden reflecteren een groot deel van de straling. Water werkt in feite als een spiegel. De kleinere golven zorgen ervoor dat de straling van meerdere kanten uw huid kan bereiken. Men verbrandt sneller wanneer je de hele dag op een luchtbedje op het water ligt of op een boot vertoeft. Je weet nu waarom.

De zon zendt een kortgolvige straling uit. Deze uv-straling is splitsbaar in uv-a en uv-b. Uv-b is vrij schadelijk en veroorzaakt het bruin worden maar ook de verbranding wanneer onze huid er teveel van krijgt. Uv-b kan niet door glas doordringen, uv-a wel. Beide vormen kunnen wel huidkanker veroorzaken.
Naast uv-stralen zendt de zon natuurlijk ook zichtbare straling uit, kortweg licht genoemd.

De aarde en alles en iedereen op aarde zet de straling om in een langgolvige straling, ook wel infrarode (IR) straling genoemd. De hoeveelheid IR-straling is afhankelijk van de temperatuur van ‘het lichaam’. Hoe warmer, hoe meer IR en ook andersom. De meteorologen maken dankbaar gebruik van deze theorie. Zo kunnen we ‘s nachts ook de ontwikkeling van bewolking op satellietbeelden blijven volgen.

De infrarode of thermische straling die door de aarde wordt uitgezonden verwarmt de onderste luchtlagen. We ervaren deze straling dus als warmte. De sterkte van de uv-straling wordt uitgedrukt in zonkracht.
In de Lage Landen kan de zonkracht, in hartje zomer, op een onbewolkte dag en in een schone atmosfeer oplopen tot 7, maximum 8. In Zuid-Europa kan deze tot 10 of 11 oplopen en op de Canarische Eilanden en andere subtropische gebieden tot soms zelfs 12.
In landen dichter bij de evenaar, bij een nog hogere zonnestand en in de bergen kan de zonkracht een waarde van 15 of hoger halen.

Resumeren doen we zo: de hoeveelheid uv-straling is niet afhankelijk van de wind, temperatuur en vochtigheid. Mijdt de zon tussen 12.00 en 15.00 uur ‘s middags en bescherm jezelf altijd met een zonnebrandmiddel met een hoge factor, zeker wanneer je een gevoelige huid hebt. Smeer je ook regelmatig in, vooral in de nabijheid van het strand of op het water.
Kom niet in de verleiding om langer in de zon te blijven omdat je het zo lekker lang volhoudt. De gevolgen van zonnebrand voel je wel nadien. Toch beter voorkomen dan genezen. Gebruik een zonneblokker met een hoge factor, ook in de winter.

Tekst: Mario Egthuijsen