Tapas is de verwoording van een aperitiefhapje in het Spaans. Traditioneel is een tapas een eetlustopwekkend hapje dat in Spaanse bars bij een biertje, een wijntje of een sherry wordt genuttigd. In sommige bars worden deze gratis aangeboden en op de toog gezet bij de bestelde dranken.

Tapas vormen een belangrijk onderdeel van de Spaanse gastronomische cultuur. Ze zijn eenvoudig, snel klaar te maken en dienen als de beste begeleider bij een goede wijn. 

Maar wat is het verhaal? Wat zit daar achter?

Er is mogelijks een geschiedkundige achtergrond waarin Koning Alonso X van Spanje de hoofdrol vertolkt. Hij stelde dat er geen wijn kon gedronken worden zonder daarbij ‘iets’ te eten, omdat de wijn anders te snel naar het hoofd stijgt. Daarom legde men op de karaf of het glas een schoteltje gevuld met kaas, ham, chorizo, worst of een combinatie ervan. 

Een andere mogelijkheid waarom tapas gegeten worden is de anekdote waarbij Koning Alonso XIII bij een bezoek aan Cádiz in een bar een glas sherry aangeboden kreeg met een sneetje hesp bovenop het glas.  Hij vroeg de herbergier waarom hij dat deed en kreeg als antwoord; “om het stof en het zand uit uw glas te houden, Sire”. De koning en zijn entourage vonden dit prachtig, namen het idee over en verspreidden het bij de bevolking.

Een derde mogelijke reden was dat de klanten, bij cafébezoek, steeds last hadden van vliegen die aangetrokken werden door de aroma’s van wijn en sherry. Daarom legde men een schoteltje op het glas. Omdat het bordje naakt was en er niet uitzag, legde men een kleinigheid in het ‘dekseltje’, zoals een olijf, een stukje chorizo of een brokje kaas. Het oogde mooier, de klant had een extraatje en de waard verdiende dank.

In deze drie mogelijke situaties valt op dat er telkenmale van een ‘afdekking op het drankrecipiënt’ sprake is . Afdekken wordt in het Spaans vertaald als tapar en vandaar komt het populaire una tapa wat ‘een deksel’ betekent. Deze naam varieert ook per streek: in Aragón en Navarra heet het alifara, in Baskenland wordt het poteo genoemd. De Real Academia Española definieert tapa als ‘enige variatie van vast voedsel dat bij een drankje kan worden gegeten’.

Vandaag de dag kun je tapas eten als éénhapsgerechtjes. Als je er een paar bij elkaar scharrelt dan krijg je een volwaardige maaltijd. En daarbij past steeds een lokaal wijntje!

Ongeacht de oorsprong van dit gebruik is dit een typisch voorbeeld van couleur locale die wereldwijd is gekend en waardering geniet bij veel mensen.