OVERBELASTING IN HET ZUIDEN VAN TENERIFE

Haven Los Cristianos overbelast

Het gebrek aan verbeteringen in de infrastructuur in de afgelopen 30 jaar, de seizoensgebonden drukte en de verkeersopstoppingen rond de toegangswegen maken van deze haven een chronisch knelpunt dat de onderlinge verbondenheid tussen de groene eilanden in gevaar brengt. De overbelasting in het zuiden van Tenerife is compleet.

De capaciteit groeit spectaculair, er is niet voldoende ruimte op het land, er zijn slechts twee aanlegplaatsen en de wegen worden constant verzadigd. Zo functioneert de haven van Los Cristianos momenteel, een haven die de belangrijkste is in de verbinding met La Gomera, El Hierro en La Palma. Technici beweren dat de haven van Los Cristianos stervende is door eigen succes.

De ontwikkeling van het verkeer is significant. Tussen 2010 en 2024 is het totale aantal passagiers met 52,91% gestegen, terwijl het aantal voertuigen met 104,46% is toegenomen. In diezelfde periode steeg het gemiddelde aantal passagiers per schip van 306,5 naar 543,41 en het aantal voertuigen per schip van 52,44 naar 124,33. De prognoses voor 2050 maken het plaatje alleen maar zorgwekkender: een toename van 85% ten opzichte van het niveau van 2019.

De haven heeft structurele tekorten die het onmogelijk maken om aan de huidige vraag te voldoen. De verhouding passagiers per voertuig is gedaald van meer dan vijf naar slechts 3,44 personen per auto, wat leidt tot meer voertuigen aan boord en dus meer druk op het dok. Tijdens piekperiodes zoals Pasen, de zomer en de winter, verdrievoudigt het verkeer soms het jaarlijkse gemiddelde.

Een van de belangrijkste beperkingen is het gebrek aan ruimte op het land. Het technische rapport wijst erop dat voetgangers- en voertuigenstromen niet goed kunnen worden gescheiden, wat operationele verstoringen en veiligheidsproblemen veroorzaakt. Ook wordt er gewezen op een tekort aan aanlegplaatsen: slechts twee operationeel, terwijl de schepen groter zijn dan waarvoor oorspronkelijk was gepland. Als oplossing stelt het rapport twee opties voor: een buitendok met maximaal vier nieuwe aanlegplaatsen, of een verlenging van de huidige pier met één extra aanlegplaats en uitbreiding van het dokgebied.

Nieuwe tunnel in Los Cristianos

Ook buiten het havengebied gaat de congestie door. De aansluiting met de snelweg TF-1 en de Avenida Chayofita verwerken tot 92.000 voertuigen per dag, met slechte verkeersprestaties. Het rapport stelt voor om het verkeer te herstructureren via verschillende maatregelen. Om de interne druk op de haven te verlichten, werkt de Havenautoriteit aan een pakket kortetermijnmaatregelen. Een belangrijk project is het creëren van extra havenruimte door de sloop van een bijgebouw, dat vervangen zal worden door een parkeergarage met meerdere verdiepingen.

Daarnaast is er een plan om de uitgang van voertuigen uit de haven ondergronds te maken, om zo de verkeersdoorstroming te verbeteren. Tegelijkertijd werkt het eilandbestuur van Tenerife aan de herziening van een project om de Avenida Chayofita – een van de meest overbelaste verkeersaders van Los Cristianos – ondergronds te brengen. Daarbovenop komt een nieuw voorstel van het ministerie van Openbare Werken voor het aanleggen van een tunnel door de berg Chayofita. Momenteel wordt er een geologische studie uitgevoerd om de haalbaarheid ervan te bepalen.

Arona zegt neen

Hoewel er technische oplossingen op tafel liggen, is politieke blokkade het grootste obstakel. De burgemeester van Arona, Fátima Lemes, verzet zich tegen elke uitbreiding van de haven. Ze stelt dat haar bestuur geen ingreep kan steunen zonder een concreet officieel plan, en waarschuwt dat dit alleen maar tot meer verkeersdrukte zou leiden en het dagelijks leven, de winkels en het toerisme verder zou schaden. Los Cristianos heeft zijn limiet bereikt en roept op tot een serieuze discussie over alternatieven: Dit mag geen aanleiding zijn tot conflict en overheden moeten samenwerken aan oplossingen, klinkt het.

Er is een nijpend gebrek aan coördinatie tussen overheden waardoor er geen overeenstemming kan bereikt worden. De haven van Los Cristianos valt onder de Havenautoriteit, terwijl de belangrijkste alternatieve optie, Fonsalía, onder Puertos Canarios valt. Als ze tot één bestuur zouden behoren, was er al lang een beslissing genomen, staat te lezen in een rapport.
De voorzitter van het eilandbestuur, Rosa Dávila, noemde onlangs de uitbreiding van de haven ‘onuitstelbaar en urgent’. Ook de president van de Canarische Eilanden, Fernando Clavijo, erkent dat de situatie onhoudbaar is en er nu moet worden ingegrepen.

Ondertussen blijft de haven overbelast, waardoor de Groene Eilanden afhankelijk blijven van een verouderd logistiek knooppunt. De politieke impasse tussen verschillende overheden belemmert vooruitgang. “Los Cristianos is al bijna 50 jaar het centrum van het interinsulaire systeem. Maar nu kan het niet meer,” aldus het rapport.

Nieuwe haven in Fonsalía

Volgens technische rapporten is een nieuwe haven in Fonsalía de optie met de meeste operationele voordelen. De locatie zou de vaartijd aanzienlijk verkorten: -22% met La Gomera, -16% met La Palma en -3% met El Hierro. Dit betekent 1.830 uur minder vaartijd per jaar. Maar het project zit vast. Het vereist een nieuwe milieueffectrapportage en kent forse obstakels: hoge kosten (meer dan 319 miljoen euro) en impact op het ZEC-gebied Teno-Rasca, waar veel walvissen voorkomen.

De Vereniging van Ingenieurs is duidelijk: “Is Fonsalía de enige optie? Vandaag de dag wel. Is het huidige project verdedigbaar onder duurzaamheidscriteria? Wij denken van niet en dat hebben wij meermaals geargumenteerd in diverse artikels.
Toch biedt de locatie voordelen: gereserveerde terreinen en diepere wateren maakt het maritiem verkeer mogelijk, de realisatie echter duurt minimaal tien jaar.

Granadilla onpraktisch

De haven van Granadilla is de enige reeds gebouwde optie in het zuiden. Ze heeft operationele capaciteit, maar de locatie is ongunstig. De vaartijd neemt sterk toe: +70% met La Gomera, +22% met La Palma en El Hierro. Dit betekent 4.800 extra vaaruren en 145.100 extra zeemijlen per jaar, met hogere brandstofkosten tot gevolg. Bijgevolg biedt Granadilla onvoldoende voordelen om de slechtere ligging te compenseren.

Geen enkele rederij heeft interesse getoond, en dat zegt genoeg. Bovendien zit de waarde van een haven niet in de bouwkosten, maar in wat ze oplevert. De logica van insulair transport draait niet alleen om capaciteit, maar ook om geometrische efficiëntie. De keuze voor Granadilla zou een technische en politieke vergissing zijn.