Wie de laatste jaren regelmatig op Tenerife komt, herkent het meteen: de lucht wordt melkachtig, de horizon verdwijnt, de zon kleurt flets en op terrassen, auto’s en balkonmeubels blijft een fijn laagje roodbruin stof achter. Calima, de warme stoflucht uit de Sahara, hoort bij de Canarische Eilanden. Maar veel bewoners en overwinteraars vragen zich af: hebben we er tegenwoordig niet veel vaker last van dan vroeger?
Minder vaak, maar heviger
Het verrassende antwoord is: statistisch gezien niet. Uit een wetenschappelijke studie over de periode 1980–2022 blijkt dat de Canarische Eilanden in ruim veertig jaar 483 duidelijke stofepisodes hebben gekend. Gemiddeld ging het om ongeveer 24 calimadagen per jaar, met een gemiddelde duur van 1,8 dagen per episode. Belangrijker nog: volgens de onderzoekers vertonen zowel het aantal dagen als de duur van de episodes een dalende trend. Met andere woorden: calima komt niet aantoonbaar vaker voor dan vroeger.
Waarom voelt het dan toch anders? Daarvoor zijn twee verklaringen. Ten eerste lijken de episodes die wél optreden, intenser te worden. Dezelfde studie stelt dat de zichtbaarheid tijdens bepaalde calima’s sterker afneemt, vooral in het eerste kwartaal van het jaar. Lokale berichtgeving vatte de conclusie kernachtig samen: minder vaak, maar heviger.
Calima komt harder aan in het voorjaar
Ten tweede onthouden mensen extreme gebeurtenissen beter dan gewone. De zware calima van februari 2020, toen zelfs luchthavens tijdelijk problemen ondervonden, staat bij velen in het geheugen gegrift. Zulke dagen maken meer indruk dan tien lichte stofdagen die na een middag alweer voorbij zijn. Zeker op Tenerife, waar het uitzicht op zee, La Gomera of de Teide voor veel mensen bij het dagelijkse eilandgevoel hoort, valt een grauwe stofsluier onmiddellijk op.
Vooral in de winter en het vroege voorjaar kan calima hard aankomen. Dat is ook de periode waarin veel 50-plussers uit Noord-Europa op Tenerife verblijven. Zij komen voor zon, wandelen, frisse zeelucht en terrasweer. Een stevige calima voelt dan als spelbreker: het wordt warmer, droger, soms benauwder, en mensen met astma, COPD, hartproblemen of gevoelige luchtwegen kunnen meer klachten ervaren.
Is klimaatverandering de oorzaak?
Meteorologisch speelt de ligging van de Canarische Eilanden een hoofdrol. Tenerife ligt dicht bij de Sahara. Wanneer de wind uit oostelijke of zuidoostelijke richting komt, kan stof vanuit Noord-Afrika over de oceaan worden geblazen. Normaal beschermen de passaatwinden de eilanden vaak tegen die luchtstroming. Maar als drukgebieden anders liggen, bijvoorbeeld door een verschuiving van het Azorenhoog of door een lagedrukgebied ten westen van de eilanden, kan Saharalucht juist richting Canarias worden gestuurd. Onderzoekers noemen zulke patronen als mogelijke verklaring voor hevige recente episodes.
Is klimaatverandering dan de oorzaak? Daar moeten we voorzichtig mee zijn. Wetenschappers zien duidelijke veranderingen in temperatuur, droogte en atmosferische patronen, maar één-op-één zeggen dat elke calima door klimaatverandering komt, gaat te ver. Wel past een droger Noord-Afrika, gecombineerd met bepaalde windpatronen, in een scenario waarin zware stofuitbraken gemakkelijker kunnen ontstaan.
Wat blijft er hangen in ons geheugen?
Voor bezoekers van Tenerife is de praktische conclusie eenvoudig. Calima is geen nieuw verschijnsel en ook geen reden om het eiland te mijden. Maar het is wél verstandig om tijdens zware episodes rustig aan te doen: ramen gesloten houden, intensief wandelen of fietsen uitstellen, voldoende drinken en de officiële waarschuwingen en luchtkwaliteitsinformatie volgen. Wie luchtwegklachten heeft, doet er goed aan extra voorzichtig te zijn.
Dus: nee, het is waarschijnlijk geen feit dat Tenerife de laatste jaren veel vaker calima heeft dan vroeger. Maar het gevoel is begrijpelijk. De calima’s die blijven hangen in ons geheugen zijn vaak de zware, zichtbare en hinderlijke episodes. En juist die lijken de laatste jaren nadrukkelijker aanwezig.
Foto: AiChatGpt
Geïnteresseerd in Tenerife? Word dan lid van de grootste Tenerife-familie!
Abonneer u op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het nieuws op Tenerife.
Vul hieronder uw voornaam en een geldig e-mailadres in. Klik daarna opÂ
Abonneren.











