Erosie en vulkanisme op Tenerife en de overige eilanden zijn de hoekstenen van de vorm en het uitzicht van de eilanden zoals we ze nu kennen.
Vulkanen braken lava uit die nadien afkoelt en het landschap ontwerpt en vorm geeft. Daarna is het de taak van de erosie om de vormen glad te strijken. Wind en water eroderen het landschap. Al miljoenen jaren schommelt de Canarische archipel tussen de explosiviteit van vulkaanuitbarstingen en de langzame destructieve werking van erosieprocessen.
Sinds mensenheugenis hebben twee natuurkrachten gevochten om de landschappen op de Canarische Eilanden te formeren. Vulkaanuitbarstingen waarbij magma uit de krater wordt gespuugd en lavastromen die langzaam naar beneden glijden worden telkens gevolgd door duizenden jaren van langzame sculpterende processen, waarbij regen, wind en waterstromen geleidelijk het materiaal wegbeitelen dat uit de aarde is gekomen.
Magma en lava
Hoewel vulkanen zich meestal aan de randen van tektonische platen bevinden, zoals in Japan of West-Amerika, zijn er uitzonderingen zoals de Canarische Eilanden en Hawaï, eilanden die gevormd zijn op de tektonische plaat. De Canarische Eilanden zijn gevormd door een hotspot in de Atlantische Oceaan. Een hotspot is een gebied in de aardmantel waar de temperatuur hoger is dan normaal. Hierdoor smelt het gesteente sneller weg en wordt er magma gevormd. Magma is gesmolten gesteente dat zich onder de aardkorst bevindt. Wanneer het magma uit de vulkaan de lucht in wordt geprojecteerd, wordt het lava genoemd.
Oudste en jongste
De Canarische Eilanden liggen op de Afrikaanse plaat. De Afrikaanse plaat beweegt langzaam naar het noordoosten en doordat de hotspot vasthangt aan de aardmantel ontstaat er een verplaatsing die zorgt voor het ontstaan van nieuwe eilanden.
De Canarische Eilanden zijn ongeveer 20 miljoen jaar geleden ontstaan. De oudste eilanden zijn Lanzarote en Fuerteventura. De jongste eilanden zijn La Palma en El Hierro. De eilanden zijn nog steeds in ontwikkeling. Er zijn nog steeds vulkanen actief en er worden nog steeds vulkanen geboren.
Hot spots
Hot spots kunnen zich overal op de aardkorst bevinden, maar ze komen het meest voor in de oceanen. Dit komt omdat de aardkorst in de oceanen dunner is dan op het land. Daardoor kan het magma gemakkelijker door de aardkorst naar het oppervlak stijgen. Hot spots kunnen ook aardbevingen veroorzaken. Dit komt omdat het magma dat uit de aardkorst komt, de aardkorst kan vervormen en versplinteren en dit veroorzaakt trillingen en bevingen.
De hot spot blijft op dezelfde plaats, maar de korst blijft bewegen en de eilanden die van de hot spot weg bewegen zijn de oudste eilanden. Deze zone met hoge temperaturen bevindt zich nu tussen La Palma en El Hierro, maar lag miljoenen jaren geleden onder Lanzarote en Fuerteventura, de oudste eilanden van de Canarische Eilanden. Om deze reden zijn de Canarische Eilanden langgerekt in een oost-westelijke richting.
Geologische familie
Lanzarote en Fuerteventura, die 20 miljoen jaar geleden werden gevormd zijn in feite de geologische grootmoeders van de Canarische Eilanden. La Palma en El Hierro zijn dan kleindochters, die nauwelijks 1 of 2 miljoen jaar oud zijn en dan zijn Gran Canaria, met 15 miljoen jaar, en Tenerife en La Gomera, met een geschatte leeftijd van tussen de 10 en 12 miljoen jaar, de geologische ouders in deze familiekring.
De ouderdom van Lanzarote en Fuerteventura verklaart de landschappen van deze eilanden, waar erosieve processen de overhand hebben op vulkanische activiteit, waardoor er minder hoge bergen van 500 tot 600 meter hoog zijn ontstaan.
Onderzeese bergen
In de afgelopen 500 jaar zijn er op de Canarische Eilanden achttien vulkaanuitbarstingen geweest, waarvan de meeste zich concentreerden op de westelijke eilanden vanwege de nabijheid van de hot spot. Hoe dan ook, de datering van het materiaal van de eilanden en studies naar de periodiciteit geven aan dat elk eiland zich in een andere fase van de vulkaancyclus bevindt, die wordt gekenmerkt door perioden van groei gevolgd door lange pauzes.
In het noordwesten van de Canarische Eilanden zijn er zelfs onderzeese bergen waarvan wordt aangenomen dat ze van dezelfde hotspot afkomstig zijn, wat betekent dat er gebieden zijn waar oude eilanden zijn gevormd en door erosie zijn verdwenen. Toch zal het vulkanisme blijven worstelen om zich op te dringen en zolang de hot spot actief is, kunnen er nieuwe eilanden ontstaan waarop de erosie, even hardnekkig als altijd, zijn werk zal doen. Erosie en vulkanisme op Tenerife en de overige eilanden zijn de hoekstenen van de vorm en het uitzicht van de eilanden zoals we ze nu kennen.
Guy Devos © Photography
Erosie en vulkanisme op Tenerife ©
Geïnteresseerd in Tenerife? Word dan lid van de grootste Tenerife-familie!
Abonneer u op onze nieuwsbrief en blijf steeds op de hoogte van het nieuws op Tenerife.
Vul hieronder uw voornaam en een geldig e-mailadres in. Klik daarna op Abonneren.
Taal- of schrijffout opgemerkt?
guy@tenerifeconnect.com
