De dagelijkse artikels op deze blog handelen allemaal over Tenerife. Een enkele uitzondering bevestigt de regel en vandaag gaan wij even loeren bij de buren op La Gomera. Door de mysterieuze aantrekkelijkheid van het eiland plannen nogal wat toeristen, binnen hun verblijf op Tenerife, een dagtrip en maken ze de oversteek naar het dichtstbij gelegen zustereiland, een eiland dat deel uitmaakt van de westelijke Canarische provincie Santa Cruz de Tenerife.

In 2014 woonden er 18.000 Gomeros op het eiland, waarvan de helft in de hoofdplaats San Sebastián. Hermigua volgt op de tweede plaats met ca. 1900 inwoners. Het bevolkingsgemiddelde bedraagt 45 inwoners per km² verspreid over de zes gemeenten Alajeró, Agulo, Hermigua, San Sebastián, Valle Gran Rey en Vallehermoso. Het eiland is vulkanisch en heeft een ronde vorm van ongeveer 24 km doorsnede. De hoogste top is de 1.487 meter hoge Garajonay. La Gomera staat bekend als wandeleiland en herbergt een regenwoud van laurierbomen, laurisilva genoemd.

We keren terug in de tijd van de oorspronkelijke bewoners, de Guanchen. Deze leefden in uiterst onherbergzame gebieden waar honderden kloven en ravijnen deel uitmaken van het landschap. Zich verplaatsen over dit ruige landschap was bijna onmogelijk en communiceren met de buren aan de overkant van de barranco was uitgesloten. Toch had de bevolking een communicatiemiddel avant la lettre: de fluittaal of el silbo. Zij vonden een manier om fluitend klanken en tonen met elkaar te combineren en op deze manier werd een ‘taal’ ontwikkeld die slechts door enkele bevolkingsgroepen ter wereld wordt gebruikt.

Toen de eerste Europese veroveraars in de 15de eeuw de Canarische Eilanden bereikten, verbaasden zij zich over de fluittonen die de inwoners van dit eiland gebruikten om over grote afstand met elkaar te communiceren. Deze fluittaal is tot op heden blijven bestaan, ook al stond deze midden de 20ste eeuw op het punt te verdwijnen en daarmee ook de uitzonderlijke culturele waarde van dit bijzondere communicatiesysteem. Op grond daarvan werd el silbo door de UNESCO uitgeroepen als onstoffelijk cultuurerfgoed van de mensheid.

Ook al lijkt het onmogelijk, in het filmpje hieronder kunt je zelf vaststellen hoe deze taal in staat is een onbeperkt aantal mededelingen uit te drukken door het nabootsen van lettergrepen op basis van de klankkenmerken van een taal. In dit geval het Spaans dat op de Canarische Eilanden wordt gesproken. In principe kan dit in iedere andere taal worden toegepast. Durf je het proberen? Bereid je dan goed voor want er komt veel oefening en kracht bij kijken om je verstaanbaar te maken.

De silbo gomero werd ook als een geheime codetaal gebruikt tijdens de invallen van diverse buitenlandse mogendheden. Toch hadden de berichten die door middel van fluiten werden overgebracht, meestal betrekking op het dagelijkse leven of op uitzonderlijke gebeurtenissen.
Enig nadeel, iedereen kan meeluisteren, privéberichten zijn helaas niet mogelijk.

Algemeen wordt aangenomen dat dit communicatiesysteem vroeger op de verschillende eilanden werd gebruikt maar op vandaag wordt deze communicatie enkel nog gebruikt op La Gomera. Het is danig toeristisch en cultureel belangrijk geworden dat de volgende generaties erop voorbereid worden. El silbo wordt onderwezen op school en is een onderdeel van het onderwijspakket. Op deze manier wordt de fluittaal van een ondergang gered.

Wanneer je deelneemt aan een georganiseerde daguitstap naar La Gomera is er steeds een demonstratiemoment voorzien in het restaurant waar de groep de lunch neemt.
Wanneer je een gesprek in deze taal wilt begrijpen, of zelfs de taal wilt oefenen, dan is La Gomera de aangewezen plek om deze opmerkelijke voorouderlijke en typisch Canarische traditie aan te leren.

Demonstratie van de fluittaal El Silvo Gomero in een restaurant in La Gomera

Video: Turismo de La Gomera