Tenerife wordt nogal eens een eiland met twee seizoenen genoemd en in één adem wordt er aan toegevoegd dat je soms de vier seizoenen in één dag kunt beleven. Raar, maar waar. Je moet het eerst zelf ondervinden, pas daarna kun je het geloven.

Ik probeer gelijktijdig mensen te waarschuwen tegen een foutieve opwaardering van de weersomstandigheden op Tenerife. We mogen het thuisfront geen valse informatie verschaffen. We weten dat de topografische indeling en de verschillende microklimaten het moeilijk maken om het weer op Tenerife in één weerbericht te vervatten. We weten ook dat de zon hier geen 365 dagen schijnt en dat het hier ook soms regent.
“Wat hebben wij van de zon genoten, of van de wind aan de oostkust, of van de nevel, de mist en de frisheid in het noordoosten, of van de regen in een van de vier gebergten”. Dit zijn vier zinsneden die je op één dag kunt horen

Vliegtuigen en luchthavens zijn ook afhankelijk van het weer. Op de Canarische Eilanden zijn er zeven internationale luchthavens. De luchthavens Reina Sofia (TFS), Los Rodeos (TFN), Gran Canaria (LPA), Fuerteventura (FUE), Lanzarote (ACE), La Palma (SPC), El Hierro (VDE) en La Gomera (GMZ) zorgen voor de aanvoer van het nationaal en internationaal verkeer en als de trend zich verder zet zullen we dit jaar meer 6.000.000 toeristen (= 12.000.000 vliegpersonen) naar het grootste der Canarische Eilanden halen.  Het merendeel van het internationaal toerisme komt via de luchthaven Reina Sur aangevlogen terwijl het nationaal toerisme meer via de noordelijke luchthavenpoort Los Rodeos aankomt.

Maar soms wordt er meteorologisch roet in het eten gegooid. Meerdere keren per jaar wordt GCXO – dit is de internationale ICAO-code voor de luchthaven Los Rodeos – gesloten voor alle aankomend vliegverkeer. Een aantal vluchten worden dan afgeleid naar de zuidelijke luchthaven door wolkenvorming. In erge gevallen wordt er ook naar Gran Canaria en andere eilanden afgeleid.
De weersomstandigheden zijn van die aard dat het luchtverkeer duchtig door elkaar geschud wordt. De lage bewolking zorgt dan voor een onaantrekkelijk weertype over het noordoostelijk deel van het eiland. Een passaatwolk ontstaat als een vochtige luchtlaag (800 tot 1.500 meter dik), ook wel de maritieme grenslaag genoemd, aan land komt en hogerop wordt gestuwd door de bergachtige vorm van het eiland. Dan zie je van bovenaf een wolkenzee over het land schuiven. Door drukverschillen, een lagere luchtvochtigheid en een hogere temperatuur in het zuidwesten, lossen deze wolken snel op als ze verder in zuidelijke richting geduwd worden.

Niet alleen het weer is de grote boosdoener van deze chaos op de noordelijke luchthaven op Tenerife, ook een onvoldoend werkend ILS-systeem neemt een groot deel van de schuld op zich. ILS staat voor Instrument Landing System en is een radionavigatiesysteem waarmee piloten hun vliegtuig in een ideale koerslijn en dito daalhoek de nadering naar de landingsbaan kunnen uitvoeren. Dit kan ook door de automatische piloot gestuurd worden.
Er bestaan drie categorieën ILS waarin de beslissingshoogte en de zichtafstand tot de landingsbaan beslissende criteria zijn. De ILS-infrastructuur is geïnstalleerd op de luchthaven en moet de vliegtuigen helpen bij de nadering vooraleer te landen. Goed uitgeruste luchthavens beschikken over een ILS Cat. III, dat betekent er blind kan aangevlogen worden. Maar Los Rodeos is daar niet mee uitgerust en als de zichtvoorwaarden onder de minima liggen moet er uitgeweken worden.

Als de zichtbaarheid voor piloten op Los Rodeos beperkt is, is de ILS een levensbelangrijk apparaat. Door aanhoudende problemen aan de apparatuur is de landingscategorie reeds een tijdlang teruggeschroefd en daar knelt het schoentje. En zolang een automatische nadering niet uitvoerbaar is, wat de reden ook mag zijn, zal Los Rodeos met chaos bezaaid blijven bij aanrukkende passaatwolken.

Slechte weersomstandigheden waren ook een indirecte oorzaak van het fatale vliegtuigongeval op Los Rodeos op 27 maart 1977. Twee jumbojets, een B-474 van PanAm (PAA1 736) en een B-474 van KLM (KLM 4805), botsen op de luchthaven in de dichte mist. 583 mensen verloren daarbij het leven, 64 personen hebben het ongeval overleefd.

Wat de aanstormende bewolking is die de luchthaven zo plotseling kan bedekken en hoe deze ontstaat kun je lezen in het artikel WEERFENOMENEN (6).

 

Foto: Rubén del Campo 2015 ©
Commentaar: op deze foto kunnen wij nog net de verkeerstoren van de luchthaven Los Rodeos waarnemen.