AARDBEVINGEN
Geologen en vulkanologen houden op Tenerife reeds geruime tijd de grootste van alle Europese vulkanen nauwkeurig in de gaten. Er is vulkanische activiteit aanwezig en er ontsnappen sinds mensenheugenis  sulfaatdampen uit de krater. Maar vandaag is er meer.
De laatste tijd is er een sterke verhoging van seismische activiteit waargenomen in de wijde onderaardse en onderzeese omgeving. Het rommelt overal diep onder de grond en de seismologische dienst die zich bezighoudt met de geofysica op het eiland buigt zich over de toegenomen bodemactiviteit. Niet alleen de hevigheid neemt toe, ook de frequenties verdapperen. 

Zo begon in 2011 de onderwatervulkaan nabij La Restinga in het zuidwesten van El Hierro aan haar groeiproces. Nu is de top van deze vulkaan amper van het wateroppervlak verwijderd. Ook in het diep tussen Gran Canaria en Tenerife is de Volcán de Enmedio aan een snelle groei bezig; de basis ligt op 2.000 meter, de top op 1.500 meter. En we weten reeds langer dat de Canarische eilanden slechts de toppen zijn van een reusachtige bergketen. In de wijde omgeving groeien de onderwatervulkanen gestadig en zijn er voortdurend nieuwe eilanden in de maak.
Dat kun je ook lezen in een eerder gepubliceerd artikel ‘Nieuwe eilanden in de maak‘.

De tientallen kleine aardbevingen die zondag 2 oktober 2016 werden opgetekend kunnen niet worden gekoppeld aan vulkanische activiteit, maar hebben eerder een tektonische oorzaak, zegt ons een woordvoerder van het Instituto Geográfico Nacional (IGN). De Canarische archipel ligt echter niet op een tektonische breuklijn maar op een hotspot. Dit is een gebied waar de aardkorst erg dun is. Men gaat ervan uit dat de aardkorst dun is geworden door een onderstroom van hete vloeibare specie die de aardkorst van onderaf doet smelten. Doordat de aardkorst op deze plaatsen erg dun is, kan het magma zich gemakkelijk een weg banen door de aardkorst heen en samentroepen in een reservoir of magmakamer. Uiteindelijk wordt de druk in de magmakamer zo groot dat er een uitbarsting plaats vindt.

Indien tektonische platen bewegen terwijl de convectiestroming op dezelfde plaats actief blijft zal een vulkaan op een gegeven moment buiten het bereik van de warme convectiestroom komen te liggen. Hierdoor gaan alle vulkanen gelegen op deze hotspots uiteindelijk schijndood. En dat is waarschijnlijk de reden waarom de Teide in een diepe slaap is gewikkeld.

De 98 aardschokjes die een tijdje geleden werden geregistreerd, allen zwakker of gelijk aan 1 op de schaal van Richter, waren allemaal gelokaliseerd aan de westkant van Tenerife en kwamen van 3 tot 10 kilometer diep. Het begon rond 02.30 uur op zondagochtend en diezelfde dag om 19.00 uur was het over. Dit heet in het vakjargon een cluster. Deze reeks van kleine schokjes wordt gerelateerd aan het hydrothermale systeem van de Teide. Ze lagen bijna in één lijn van zuidwest naar noordoost op de bergflank tussen Chahorra (Pico del Teide), ook wel Narices del Teide genoemd, en Guía de Isora. Een aantal schokjes werden gelokaliseerd vlakbij Adeje.
Zonder gespecialiseerde meetapparatuur hadden we de bevinkjes niet eens opgemerkt, merkt een snuggere wetenschapper op.

Het Instituto Volcanológico de Canarias (INVOLCAN) meldt dat er geen reden is tot ongerustheid. Dergelijke clusters laten zien wat dynamische systemen van vulkanen kunnen veroorzaken. De bevoegde officiële instanties zullen de seismische activiteit grondig analyseren en vrijgegeven wanneer ze beschikbaar is.

Dagdagelijks zijn er tientallen bevinkjes op en rond de Canarische archipel, het merendeel is nauwelijks voelbaar. Nu en dan schokt het eiland met een kracht van 4 op de schaal van Richter of zelfs ietsje meer, zoals in de vroege ochtend op dinsdag 10 oktober 2017 om 06.38 uur. De intensiteit was niet zo hevig omdat de beving 25 kilometer diep in de aardkorst verscholen zat, toch werd een 4.0 op de schaal van Richter gemeten en werd in het zuiden tussen Adeje en Granadilla de beving gevoeld. Deze werd voorafgegaan door een kleinere aardschok van 1.5 op de schaal van Richter op 18 kilometer diepte die door niemand werd gevoeld.
Gelukkig zijn er nog de vulkanologen en hun meetapparatuur.

Een mooi voorbeeld van verhoogde vulkanische activiteit doet zich voor in de onmiddellijke omgeving van El Hierro, ten zuiden van de gemeente La Restinga. Dat het gebied hoogzwanger is weten we reeds een tijdje en daarom wordt deze omgeving ook aangeduid als een afzonderlijke hotspot. Het nieuwe eilandje groeit gestaag en, eens het hoofd boven water, krijgt het de naam Isla del Paralelo toegewezen. Daar is sedert 2011 een verhoogde uitstoot van CO² waar te nemen, een duidelijk signaal dat er magma in beweging is en dat er daardoor extra druk moet staan op de aardkorst.

Het Instituto Volcanológico de Canarias (Involcan) en het Instituto Geográfico Nacional (IGN) houden de veranderende seismische gegevens nauwlettend in het oog, als dat een geruststelling mag zijn.
We leven op een bewegende bodem, dat weten we allemaal en het rommelt iedere dag wel ergens, maar als wij het niet voelen wordt er ook niet over gecommuniceerd.
Maar het is er wel en als we het dan eens voelen dan is dat groot nieuws …!


UPDATE16 december 2017
We verschieten niet als de aarde eens beeft op en rond de Canarische Eilanden maar 24 bevinkjes in amper 2 dagen is voor deze streek echt wel heel veel. 
De gemeenten Icod de los Viños, Guía de Isora en Vilaflor waren de locaties op het eiland die de eer toebedeeld kregen om trillingen te ondergaan tussen 9 en de 12 kilometer diepte. Het begon op donderdag om 05.03 uur in de onmiddellijke omgeving van het Parque Nacional del Teide en de laatste trilling werd door het Instituto Geográfico Nacional (IGN) waargenomen op vrijdag om 13.36 uur in het diep tussen Tenerife en Gran Canaria. (Klik op de kaart voor een groter beeld)
De zwaarste beving werd gemeten op donderdag om 12.27 uur in Icod de los Viños op 10 kilometer diepte en kreeg 1,9 op de schaal van Richter.
Parallel aan de bevingen op het eiland deden er zich ook een aantal lichte en halfzware bevingen voor in de oceaan tussen de twee grootste eilanden op de plaats waar de onderwatervulkaan En Medio stilaan vorm krijgt.
Deze vulkanische activiteit is normaal voor de Canarische Eilanden en vormt geen enkel gevaar voor de bevolking.
Volg HIER de voortgang van de seismologische ontwikkelingen in het Canarisch gebied.


UPDATE – 2 mei 2018
De animatie hieronder laat je de seismische activiteit zien op en rond de Canarische Eilanden. Dit beeldmateriaal werd ons ter beschikking gesteld door het Spaanse seismologisch instituut of Instituto Geográfico Nacional de España y CNIG zoals het hier genoemd wordt.
Dit is de weergave van het volledige jaar 2017 waarin 1.100 aardschokken werden gemeten.
Op en rond Tenerife waren dat 800 waarnemingen. Op en rond La Palma werden er 140 aardbevingen geregistreerd. Op en rond El Hierro waren dat er een zeventigtal.


UPDATE 17 januari 2019

Het Instituto Geográfico Nacional (IGN) registreerde vrijdag 17 januari 2019 om 06.36 uur een aardbeving op 5 kilometer diepte, met een kracht van  4,2 op de schaal van Richter; deze krachtige aardbeving in het diep tussen Gran Canaria en Tenerife werd door heel wat mensen gevoeld in de gemeenten La Matanza, Tacoronte, La Laguna, Güímar, Santa Cruz de Tenerife, Candelaria, Fasnia, Arico en Granadilla.
Er werden geen slachtoffers gemaakt en er werd geen noemenswaardige schade gemeld.


UPDATE – 15 juni 2019
Het Seismisch Netwerk van de Canarische Eilanden heeft op vrijdag 14 juni 2019 in amper twee uur tijd, meer dan 500 kleine aardbevingen geregistreerd op Tenerife . Dit meldt ons het Vulcanologisch Instituut van de Canarische Eilanden (Involcán). De oorzaak moet toegeschreven worden aan een mogelijke ‘injectie van magmatische vloeistoffen’ in het vulkaansysteem van de Teide.

Deze seismische zwerm, ook wel cluster genoemd, werd waargenomen tussen 17.09 en 18.50 uur (CAN) en heeft dezelfde kenmerken als de zwerm die op 2 oktober 2016 werd geregistreerd. Toen werden er meer dan 700 kleine aardbevingen geregistreerd in de omgeving van de Teide. Involcán meldt ook dat er om 15.28 uur een langdurige seismische activiteit is waargenomen op een diepte van 10 kilometer.

De cluster van bevinkjes had een magnitude van 1,9 op de schaal van Richter en bevond zich op een diepte van 13 kilometer op het grondgebied van Guía de Isora, de gemeente die vlakbij de vulkaan ligt.
Involcán publiceerde eerder deze week een rapport waarin het uitlegt dat er onder de Teide een drukproces is ontdekt dat vermoedelijk te maken heeft met de recente injectie van gassen van magmatische oorsprong, kenmerkend voor een actief systeem.
Er wordt ook op gewezen dat er zich aan de oppervlakte geen terreinvervorming heeft voorgedaan en dat er ook geen magmatische activiteit is opgedoken dicht bij het aardoppervlak.